Dedektif ücreti ne kadar?
Dedektif ücreti işin içeriğine, süresine ve kaç gün süreceğine göre değişir. Bu üç şey sizin sorunuza göre belirlendiğinde rakam da kendiliğinden ortaya çıkar; bir dairenin binasına bakmak ile bir yakının son görüldüğü yerlerden çalışmak aynı boyda iş olmadığı için aynı rakamı da taşımaz.
Teklif bu nedenle konunuzu ve yerinizi öğrendikten sonra yazılı olarak gelir. Başlamak için sizden istenen ilk şey sorunuzun kendisidir: neyi öğrenmek istediğiniz ve bunun Şişli’nin neresinde olduğu.
Halaskargazi, Esentepe ve Gülbahar’da aynı soru
Şişli’nin 25 mahallesi yaklaşık 10,6 kilometrekareye sığar, ama bu mahallelerin büyüklüğü birbirinden çok farklıdır. Halaskargazi on hektar kadar bir alandır, Esentepe ise yüz altmış hektar kadar. Gülbahar’da da sokaklar sık apartmanlarla doludur.
Bir örnek üzerinden düşünelim: size bir adres verildi ve bu adresin bugün neye ait olduğunu, orada bir konut mu yoksa iş yeri mi bulunduğunu öğrenmek istiyorsunuz.
- Adres kapı numarasıyla birlikte geldiyse ve Halaskargazi’nin dar şeridindeyse, iş büyük ölçüde o binanın bugünkü hâlini görmek ve yazmaktır.
- Elinizde yalnız “Esentepe” varsa, aynı soru önce sokağın bulunmasını gerektirir. Mahallenin iş binaları da konut sokakları da aynı adı taşıdığından, çalışmanın önemli bir kısmı sahaya çıkmadan önce yeri daraltmaya gider.
- Adres Gülbahar’da onlarca daireli bir apartmanı gösteriyorsa, binayı bulmak kolaydır ama soru bir daireye iniyorsa kararınız için hangi ayrıntının gerçekten gerektiğini birlikte düşünmek gerekir.
Üç durumda da sorduğunuz şey aynıdır, ama işin içeriği, süresi ve yayıldığı gün sayısı aynı değildir. Teklifteki rakamın farkı da buradan gelir.
Konu değiştiğinde ölçü de değişir. Haber alınamayan bir yakında teklifin boyunu, bilinen son yerlerin sayısı ve bu yerlerin Mecidiyeköy’ün kalabalık iş bölgesinde mi yoksa Feriköy’ün konut sokaklarında mı kaldığı belirler. Bir şirket hakkındaki soruda ise sahadan önce kayıtların okunması gelir ve sahaya ayrılan zaman kısalabilir.
Teklifi küçülten bilgiler
Teklifi en çok etkileyen şey, yerin ne kadar dar tarif edildiğidir. Mahalle yerine sokak, sokak yerine kapı numarası, işi küçültür. Bir fotoğraf, bir ilanın ekran görüntüsü ya da adresin geçtiği bir yazışma da yeri daraltır. İkinci sırada sorunun açıklığı gelir: “her şeyi öğrenmek istiyorum” diye başlayan bir iş ile “bu dairenin bulunduğu binada başka ne var” diye başlayan bir iş aynı boyda olmaz. Üçüncüsü zamandır; kararınızı ne zamana kadar vermeniz gerektiğini bilmek, işin kaç güne yayılacağını belirlemeye yardım eder.
Bunları bilmiyor olmanız da bir engel sayılmaz. Bilmediğiniz kısmı yazmanız, teklifte o kısmın ayrı bir kalem olarak görünmesini sağlar; böylece neyin karşılığında ne istendiğini açıkça görürsünüz.
Ücret işe başlamadan belli olur mu?
Kapsam belli olduğunda rakam da belli olur; teklif, üzerinde anlaşılan işin karşılığıdır. Çalışma sırasında yeni bir soru doğarsa, örneğin bir binanın yanında ikinci bir adres ortaya çıkarsa, bu yeni soru ayrıca konuşulur. Böylece başta neyi istediğinizi ve sonradan neyin eklendiğini ayrı ayrı görürsünüz.
Yazılı teklifte aranacak beş madde
İyi bir teklif, rakamın yanında o rakamın neyi kapsadığını da söyler. Size gelen metinde şunları arayın:
- Hangi soruya cevap arandığı, tek cümleyle.
- Çalışmanın hangi mahallede ve hangi sokaklarda yürüyeceği.
- Kaç gün ve hangi zaman diliminde çalışılacağı.
- Rapora neyin gireceği: tarihli fotoğraflar, gözlem notları, bulunan bilgilerin nereden geldiği.
- Neyin bu teklifin dışında kaldığı.
Beşinci madde en kolay atlanan maddedir. Oysa bir bina içinin ya da bir kurum kaydının bu işe girmediğini teklif aşamasında görmek, rapordan ne bekleyeceğinizi baştan doğru kurar.
Elinizde iki teklif varsa rakamlardan önce bu beş maddeyi yan yana okuyun. Teklifi hazırlayan kişi size yer ve konu hakkında soru sorduysa, rakam sizin işinize göre yazılmıştır. Daha düşük bir rakam genellikle daha dar bir alanı, daha az günü ya da daha kısa bir raporu gösterir; sorunuza yetiyorsa bunda bir sakınca yoktur.