“Eşimden emin değilim” diyorsanız elinizde büyük ihtimalle bir kanıt yoktur. Birkaç değişiklik, birbirini tutmayan birkaç cümle ve sizi rahat bırakmayan bir his vardır. Bu sayfa o hissin nasıl sahada cevaplanabilecek bir soruya dönüştüğünü, planın Şişli’nin mahallelerine göre nasıl yazıldığını ve sonunda teslim edilen raporun neleri içerdiğini anlatıyor. Şişli Dedektif bu işi Şişli’nin sokaklarına göre yazılmış bir planla yürütür ve görüleni tarihli bir rapora döker.
Şüpheden yazılı bir plana
Birlikte belirlediğimiz günlerde ve saat aralıklarında açık alandan görülebilenler tarih ve fotoğrafla kayda geçer; bir şüpheyi ispatlamak bu işin hedefi olmaz. Sebebi basittir: İspat peşindeki biri gördüğünü kendi beklentisine göre okur, kayıt tutan biri ise gördüğünü olduğu gibi yazar.
Başlamak için sizden kanıt istemeyiz. Neyin değiştiğini, ne zamandan beri değiştiğini ve bu değişikliğin Şişli’de belirli bir yere ya da gün içindeki belirli bir zaman dilimine dokunup dokunmadığını kendi kelimelerinizle yazmanız yeter. Bu bilgiler bir plana dönüşür: hangi mahallede, hangi saat aralığında ve kaç gün bakılacağı. Planı okuduğunuzda neyin cevaplanabileceğini ve neyin cevapsız kalabileceğini de görürsünüz.
Belirsizlik uzadıkça insan küçük ayrıntıları büyütmeye, her geç gelen mesajı bir işarete çevirmeye başlar. Sınırları çizilmiş birkaç günlük bir çalışma bu döngüyü bir kayıtla keser: Ne arandığı, nerede ve hangi saatlerde bakıldığı, ne görüldüğü yazılıdır. Kayıt elinizdeyken hissettiklerinizi gördüklerinizden ayırmak çok daha kolaylaşır ve bir sonraki adımı kendi hızınızda atarsınız.
Şişli’de planın mahalleye ve saate göre yazılması
Size gönderilen planda mahalle, saat aralığı ve gün sayısı yazar; üçünü de işin geçtiği sokağın türü belirler. Gülbahar, Paşa ya da Kuştepe gibi sık apartmanlı mahallelerde sokağın gün içindeki hâli oturanların düzenine bağlıdır. Halaskargazi Caddesi ya da Meşrutiyet’teki Rumeli Caddesi gibi ticaret akslarında ise öğle kalabalığı ile kepenkler indikten sonraki tenha saatler aynı kaldırımı iki ayrı yere çevirir. Mecidiyeköy’ün Büyükdere Caddesi’ne bakan yüzünde yoğun araç ve yaya akışı saat seçimini ayrıca etkiler.
Sizin önemli bulduğunuz zaman dilimi bu tabloya yerleştirilir. Plan sokağın yoğunluğuna ve saatine göre kurulur; bir mahallede iki kısa gün yeterken başka birinde aynı soru daha fazla güne yayılabilir. Bunun nedenini planın içinde açıkça okursunuz ve onaylamadan önce bir günü ya da saati değiştirmek isterseniz söyleyebilirsiniz.
Plan için sizden hangi bilgiler istenir?
Her birinin planda bir karşılığı var:
- Güncel bir fotoğraf ve kısa bir tarif. Halaskargazi gibi kalabalık bir caddede raporun yanlış kişiye ait olmaması bu iki bilgiye bağlıdır.
- Yerin adı. Mahalle ya da cadde adı yeterlidir; Gülbağ ya da Pangaltı gibi bir semt adı da başlamak için yeter.
- Önemli bulduğunuz zaman dilimi ve nedeni. Neden o saatlerin önemli olduğunu bilmek, çalışmanın hangi saatte başlayıp hangi saatte biteceğini doğru kurmamızı sağlar.
- Bilinen düzen. İş yerinin semti ya da her hafta tekrarlanan bir alışkanlık gibi bildikleriniz, planın hangi günlere oturacağını belirler.
- Elinizde zaten olan bilgi. Bir tarih, bir yer adı ya da tutmayan bir açıklama varsa onu da yazın; plan aynı şeye ikinci kez bakmak yerine eksik kalan kısma yönelir.
Bu bilgileri bir kerede vermeniz gerekmez. İlk yazınız kısa olabilir; eksik kalanı plan aşamasında birlikte tamamlarız.
Gün gün ilerleyen rapor
Her günün altında tarih, saat aralığı, cadde ya da sokak düzeyinde yer ve o sırada görülenler yazar; konuyla ilgili olan anlar fotoğrafla desteklenir. Bir gün planlanan saat aralığında konuyla ilgili bir şey görülmediyse bu da aynı açıklıkla yazılır.
Rapor bir sonuç cümlesi kurmaz. Örneğin eşinizin bir öğle arasında Rumeli Caddesi’nde biriyle buluşup birlikte yürüdüğünü saatiyle ve fotoğrafıyla yazar; bunun ilişkiniz için ne anlama geldiğini söylemez, çünkü birkaç günlük kayıt bir insanın hayatının tamamını göstermez. O anlamı, bütün günleri yan yana okuyarak siz kurarsınız. Duyulmuş ama görülmemiş bir bilgi rapora girmez, kapalı alanlarda olanlar hakkında tahmin yazılmaz. Bu yüzden içindeki her satırın arkasında durulabilir ve bir sonraki adımı atarken asıl işinize yarayan da budur.
Rapor elinizdeyken hangi yollar açılır?
Okuduktan sonra içinizdeki soru kapanabilir. Eşinizle konuşmaya karar verebilir ve bu konuşmaya tahminlerle değil bildiğiniz tarihlerle girebilirsiniz. Ayrılığı düşünmeye de başlayabilirsiniz; o durumda boşanmaya hazırlık sürecindeki çalışma farklı bir plan gerektirir ve ayrıca konuşulur.
Hangi yolu seçerseniz seçin, eşinizle ya da çevresiyle bizim tarafımızdan hiçbir temas kurulmaz. Raporun kopyası yalnızca size verilir; kime göstereceğiniz size kalır.
Rapor boş çıkarsa bu bir sonuç sayılır mı?
Boş görünen bir rapor da bilgi taşır: Bakılan her günü, saat aralığını ve yeri aynı düzenle yazar ve şüphenizi destekleyen bir şeye rastlanmadığını belirtir. Bu sonuç sizin seçtiğiniz günlere ve yerlere aittir; içiniz yine rahat etmezse başka bir zaman dilimi için yeni bir plan kurulabilir.
Önce eşimle mi konuşayım, önce size mi yazayım?
Konuşmadan önce yazmanın bir avantajı var: Konuştuktan sonra gündelik düzen genellikle değişir ve planlanan günler anlamını yitirebilir. Önce yazıp neyin cevaplanabileceğini öğrenmek, konuşmanın zamanını kendiniz seçmenizi sağlar.
Plan onaylanmadan önce değişiklik isteyebilir miyim?
Plan size yazılı gelir ve onayınızla başlar. Bir günü, saat aralığını ya da mahalleyi değiştirmek isterseniz plan buna göre yeniden yazılır ve size tekrar gönderilir. Onaylamadığınız bir plan için sahaya çıkılmaz.
Adresi tam bilmiyorsam yine başlanabilir mi?
Mahalle ya da cadde adı bilmeniz başlamak için yeterlidir; kapı numarasını bilmeniz gerekmez. Yer bilgisi ne kadar genişse plan o kadar çok hazırlık ister ve bazen önce yeri daraltmak için ayrı bir gün ayırmak gerekir. Bunu, plan size gönderilmeden önce açıkça belirtiriz.